Management Tools and Trends 2009

2009 оны менежментийн хэрэгсэл ба хандлага

Bain@Company нь олон улсын менежментийн хэрэгсэл, хандлагын судалгааг 1993 оноос хийж байгаа ба энэ жил судалгаанд дэлхий даяар тархсан 1430 удирдах ажилтан хамрагдсан байна. 
2009 он судалгаа явагдсан 11 жилийн туршид тохиосон анхны хямралын жил байсан ба зардал бууруулахтай холбогдох "бенчмаркинг" хэрэгсэлийг бизнесүүд хамгийн түгээмэл хэрэглэсэн байна. Өөрөөр хэлбэл 1998 оноос хойш тэргүүн байранд байсан "стратегийн төлөвлөлт" анх удаа зардал бууруулах бизнесийн хэрэгсэлд байраа тавьж өгсөн байна. Зардал бууруулахтай холбогдох "аутсорсинг" хэрэгсэлийн хэрэглээ мөн адил өсч 5 дугаар байранд орсон байна.


1. Бенчмаркинг
2. Стратегийн төлөвлөлт
3. Алсын хараа, зорилго, зорилт, үнэт зүйлсийн тодорхойлолт
4. Хэрэглэгчтэй харилцах менежмент
5. Аутсорсинг
6. Тэнцвэржүүлсэн үнэлгээний систем
7. Хэрэглэгчийн сегментчлэл
8. Бизнесийн үйл ажиллагааны дахин загварчлал
9. Гол онцлог, чадварууд
10. Бизнесийн нэгдэл болон худалдан авалт






Ирээдүйн талаархи тэдний бодол, хандлага. 
Асуултын ард байгаа тоо нь нийт судалгаанд оролцогчдын тухайн асуултыг зөвшөөрсөн хувийг харуулна.
  • Стратегитэй адил байгууллагын соёл бизнесийн амжилтад чухал-80
  • Урт хугацааны амжилтад зардал бууруулалтаас илүү инноваци чухал-76
  • Манай компани хямралыг өрсөлдөөний байр сууриа сайжруулахад ашиглана-75
  • Ирэх 5 жилд төрөөс авч хэрэгжүүлэх бизнесийн дүрэм, журам нэмэгдэнэ-71
  • Энэхүү уналт хэрэглэгчийн зан төлвийг багадаа 3 жилээр өөрчилнө-66
  • 2009 оны өсөлтийн зорилтдоо хэрхэн хүрэх талаар санаа их зовж байна-70
  • 2010 оны эхэн үе хүртэл уналт үргэлжлэх ба үүнд бид бэлтгэлтэй байгаа-64
  • Бусад компанитай хамтрах замаар бид далайцтай шинэчлэл хийж чадна-58
  • Бид орлогын өсөлт дээр түлхүү, харин зардал буурулалт дээр бага төвлөрөх хэрэгтэй-53
  • Хэрэглэгчийг хангалтгүй ойлгох нь бидэнд муугаар нөлөөлдөг-46
  • Бидний шийдвэр урт хугацааны стратеги биш богино хугацааны санхүүгээр удирдагдаж байна-44
Бенчмаркинг: Салбарын тэргүүлэгч болон өрсөлдөгчидтэй өөрсдийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг харьцуулж өөрийн үйл ажиллгаа, гүйцэтгэлээ сайжруулах менежментийн хэрэгсэл юм. Гол зорилго нь салбар, зах зээл дээр байгаа шилдэг гүйцэтгэлийн загварыг олох, үүнийг амжилттай болгож байгаа туршлага, үйл ажиллагааг ойлгох явдал байдаг. Дараа нь тэрхүү шилдэг туршлагатай уялдуулан өөрийн үйл ажиллагааг шинэчлэж, гүйцэтгэлээ сайжруулдаг. Шинэчлэн сайжруулах болохоос бусдыг хуулбарлан дууриах явдал биш гэдгийг сайн санаарай. Дараах зорилгоор ашигладаг.
  • Гүйцэтгэлээ сайжруулах
  • Өрсөлдөгч, салбартай хамааралтай өртөг, зардлаа ойлгох
  • Стратегийн давуу тал олж авах
  • Байгууллагын суралцах түвшинг өсгөх 
Шигтгээ: Манайд ойрын хугацаанд банкуудын нэгдэх процесс өрнөж байна. /10 дахь хэрэгсэл/  Бусад 25 менжементийн хэрэгсэл болон дэлгэрэнгүй тайлантай танилцахыг хүсвэл энд дараарай.
Дэлгэрэнгүй...

Тодорхой зорилго

Та тодорхой зорилго тавих, түүний араас ажиллаж, амьдрахын ач холбогдолын талаар урд нь сонсож байсан магадгүй одоо амьдрал, ажил, бизнесдээ хэрэгжүүлээд явж байгаа байх.
Тэгвэл хэсэгхэн хугацаа гаргаад бид /Төр засаг, СЕО, бизнес, хувь хүн/-ний өмнөө тавьсан зорилго SMART байгаа эсэхэд дүн шинжилгээ хийцгээе.
Smart: S-Specific: Тодорхой, M-Measurable: Хэмжигдэхүйц, A-Attainable: Хүрч болохуйц, цаг үеэ олсон, R-Realistic: Бодитой, Т-Timely: Хугацаатай гэсэн үгний товчлол юм.
CEO болон хувь хүнийхээ хувьд та өөрөө өөртөө дүн тавèна. Санаа өгөх үүднээс төр засгийн хэмжээнд нэгэн сонирхол татсан benchmarking таньä хүргэж байна.

Ерөнхийлөгчдийн амлалт, бодлого
Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Lee Myung-bak:
Түүний эдийн засгийн бодлогын гол цөм нь “747 төлөвлөгөө” юм. Энэ нь ерөнхийлөгчөөр ажиллах хугацаандаа 7 хувиар эдийн засгаа өсгөнө, өсөлтийг хадгалах, нэг хүнд ноогдох ДНБ-ийг 40000$ болгох, Солонгос орныг дэлхийд 7-д жагсах хүчирхэг эдийн засагтай орон болгох гэсэн товч томъёолол юм.

Ц.Элбэгдорж: Амь нэгтэй ерөнхийлөгч байна. Уул нь амь нэгтэй байх, үнэнч шударга, сэтгэл гаргаж ажлаа хийх чинь хамгийн наад захын цаасан дээр бичигдээгүй шаардлага.
Н.Энхбаяр: Их орны хишгийг өгүүлнэ. Өгүүлнэ гэдэг үгийг ойлгоход жаахан хүндрэл гараад байсан. Угаасаа ерөнхийлөгчид энийг хийх эрх мэдэл, тийм ажлын чиг үүрэг байхгүй. Тиймээс хэн нэгнийг гуйх/дарамтлах/хавсаадахын аль нэгнээр л хийх юм байна гэж ойлгосон.

Энд нэг зүйлийг дурьдах хэрэгтэй. Мэдээж Солонгос улсын ерөнхийлөгч манай улсын ерөнхийлөгч 2-ын эрх үүрэг, ажиллах боломжèéн хооронд ялгаа байгаа. Гэхдээ тэд цайлшгүй хийгдэх тэр л ажлыг олж тогтоох, түүнийг тодорхой зорилго болгон томъёолж, ард түмнийхээ өмнө нэгдсэн SMART зорилго тавих хэрэгтэй.


Бидэнд сайшаалтай зүйл бас байна. Сүүлд гаргасан хөгжлийн цогц бодлого дотор 15:15:15 гэсэн тоо цохиж явдаг. /Дэлгэрэнгүйг өөрөө олоод нэг уншаарай/ Энэ цогц бодлогод тавьсан тодорхой зорилго /томьёолол нь тодорхой гэхдээ зорилгоо зөв тодорхойлсон судалгаа шинжилгээтэй хандсан эсэх нь эргэлзээтэй/ -д ерөнхийлөгч хувь нэмэр оруулах, үүнтэй уялдсан дэд зорилго, зорилт томъёолж сонгуульд оролцохгүй байгаа нь үнэхээр хачирхалтай. Тэд мэдэхгүй байна уу эсвэл хүсэхгүй байна уу?


Шигтгээ:
Өнгөрсөн хугацаанд манай орны 100 дөхсөн хөгжлийн төлөвлөгөө, бодлогын баримт бичгүүд нэг нь ч бүрэн хэрэгжиж Монгол оронд үр өгөөжөө өгөөгүй. 3 жилийн өмнө шадар сайд байсан нэгэн үүний шалтгааныг тайлбарлахдаа: "Өнгөрсөн хугацаанд хийсэн бүх хөгжлийн төлөвлөгөө дээр бид нарийн судалгаа шинжилгээ хийлээ. Эдгээр төлөвлөгөө хэрэгжихгүй байгаа хамгийн том хүчин зүйл бол бид “Гадаад орчин, түүний нөлөө”-г төлөвлөгөөндөө огт авч үздэггүй байжээ" гэж хэлсэн байдаг.

Дүгнэлт:
Солонгосын ерөнхийлөгч бүр жалга довноосоо халиад улс орноо дэлхийд эдийн засгаар нь 7-д жагсаана гэж амлаж байж ерөнхийлөгч болсон байна. Үүнийг амлахын тулд тэр хүн дотоод болон гадаад орчинг судлахын дээдээр судлаж байж амллалт өгсөн.


Хэрэв манай ерөнхийлөгч, нам, улс төрчид тодорхой зорилго тавьдагсан бол албаа хашаад дуусахад нь амлалтыг нь шүүн хэлэлцэхэд хичнээн амар байх болоо. Жишээ нь 4 жилийн дараа бид одоогийн ерөнхийлөгчийг бидэнтэй амь нэгтэй байсанг шүүн тунгаах гэж бөөн юм болно.

Монгол бол хөгжихгүй байхын аргагүй тийм л улс орон.
Дэлгэрэнгүй...

Үр бүтээлтэй удирдах ажилтан хэрхэн бий болдог вэ?

Уламжлалт удирдах ажилчдын төрх байдал /тодорхой хэмжээний үнэт зүйл, хандлага мөн тодорхой хэмжээний эрх, мэдэл агуулсан/-ыг хэлбэрдэж, дууриах шаардлага чадварлаг удирдах ажилтанд байдаггүй.

СЕО нартай ажиллах олон жилийн туршид тэд дээрх төрх байдлыг харуулсан газрын зургийн хаа сайгүй тарсан болохыг Drucker олж мэдсэн. Тэдэн дунд нийтэч байдлаас бараг ганцаар тусгаарлагдсан, чөлөөтөөс хатуу дэг журамтай, өглөгчөөс аривлан хэмнэгч хүртэлх төрөл зүйлийн удирдагч байсан. Үр бүтээлтэй байсан тэдний нууц нь доорх 8 зуршлыг дагаж хэвшсэн явдал юм.


1. Тэд “Юуг хийх хэргтэй вэ?” гэж асуусан.
2. Тэд “Байгууллагын хувьд юу зөв бэ?” гэж асуусан.
3. Тэд ажлын төлөвлөгөөг хөгжүүлсэн.
4. Шийдвэр гаргах хариуцлагаа тэд хүлээсэн.
5. Харилцааны хариуцлагаа хүлээсэн
6. Бэрхшээлээс илүүтэйгээр боломж дээр төвлөрсөн.
7. Үр бүтээлтэй уулзалт, хурал удирдан явуулсан.
8. “Би” гэхээс илүүтэйгээр “Бид” гэж ярьж, бодсон.

Тэдэнд шаардлагатай мэдлэгийг эхний хоёр зуршил өгсөн байдаг. Энэхүү мэдлэгийг үр бүтээлтэй ажил болгон хөрвүүлэхэд дараачийн 4 зуршил тусалсан. Сүүлчийн 2 нь нийт байгууллагын ухамсартай, хариуцлагатай байдлыг хангасан байдаг.

Нэг. Шаардлагатай мэдлэгийг олж эзэмш. “Юуг хийх хэрэгтэйг” өөрөөсөө асуух нь өөрт хэвшүүлбэл зохих эхний дадал. Асуулт “Би юу хийхийг хүсэж байн вэ?” биш “Юу хийх шаардлагтай вэ?” гэдгийг сайн анхаараарай.
Үр бүтээлтэй удирдах ажилчид /цаашид ҮБУА гэх/ өөрсдийнхөө хүчийг тарамддаггүй. /2 туулай хөөсөн хүн хоосон/ Хэрэв бүх нөхцөл байдал боломжтой бол тэд ганц хүч сорьсон, хүнд даалгавар дээр төвлөрдөг.

Хоёроос илүү хүнд даалгавартай зэрэг зууралдах зуураа үр бүтээл гаргаж байсан ямар ч удирдах ажилтантай даарилдаж байгаагүй гэж Drucker хэлсэн байдаг. Юу хийх хэрэгтэйг асуусны дараа ҮБУА нь тэргүүлэх зорилтуудаа эрэмблээд түүнийхээ араас явдаг.
СЕО-ын хувьд тэргүүн даалгавар нь компаний эрхэм зорилгыг шинэчлэн бичих явдал байдаг. Албаны даргын хувьд төв удирдлагатай холбоотой албаны харилцааг шинэчлэн сайжруулах байна. Бусад ажлын хувьд хичнээн сонирхолтой, чухал байсан ч хойш нь тавьдаг. Тэргүүн ажлаа хийж гүйцэтгэсэний дараа ҮБУА-чид анхны жагсаалтын 2 дахь ажлаа хийхээс илүүтэйгээр ажлаа ач холбогдолоор нь дахин эрэмбэлдэг. “Одоо юу хийх хэрэгтэй вэ?” Энэ нь ихэнхдээ шинэ, өөр тэргүүлэх ажлыг бий болгодог.

Хоёр. Байгууллагын хувьд юу нь зөв болохыг шийд. Эхнийх шиг өөртөө асуулт тавих нь энэ хэсэгт ч маш чухал. Хэрэв тухайн зүйл хувьцаа эзэмшигч эсвэл ажилтан эсвэл хэрэглэгчийн аль нэгний хувьд зөв байвал асуулт тавихаа тэд мартдаг. Бүх оролцогчид /stakeholders: хувь эзэмшигч, ажилтан, хэрэглэгч бүгдийг багтаасан ойлголт/-ын хувьд зөв байх тэр л шийдвэр байгууллагын туйлын зөв шийдвэр байдаг.

Гурав. Ажлын төлөвлөгөө боловсруул. Хүсэж буй үр дүнг тодорхойлох төлөвлөгөөг боловсруулж, цаасан дээр буулга. Ажилд тулгарч болох хязгааруудыг авч хэлэлц. Энэ нь хуулийн дагуу юу? Энэ нь манай байгууллагын эрхэм зорилго, үнэт зүйлс, бодлоготой нийцэж байгаа юу?
Ажлын төлөвлөгөө нь үүрэг, амлалтаас илүү таны зорилтыг тодорхойлсон баримт бичиг. Амжилт бүр нь шинэ боломжийг дагуулж байдаг учир ажлын төлөвлөгөөг тогтмол шинэчлэн сайжруулах хэрэгтэй. Бүтэлгүйтэл бүрд ч мөн адил. Таны хүлээлт түүнийг сөргүүлэн үр дүнг шалгах системийг ажлын төлөвлөгөө агуулсан байх хэрэгтэй. Удирдагын багын хувьд цагын менежментийн суурь нь ажлын төлөвлөгөө байдаг.

Дөрөв. Шийдвэр гаргах хариуцлагаа хүлээ. Шийдвэр бүрт гүйцэтгэлийг хэн хариуцах, хэнд хэзээ тухайн шийдвэр нь нөлөөлөх, хэн мэдээлэл авах ёстойг тодорхой заасан эсэхийг баталгаажуул. Өөрийн хүлээлтийн эсрэг шийдвэрүүдээ байнга эргэж хар.

Тав. Харилцааны хариуцлагаа хүлээ. Таны ажлын төлөвлөгөө ба мэдээллийн хэрэгцээ ойлгомжтой байгаа эсэхийг шалга. Дээд түвшний удирдлага, ижил түвшний хамтрагч, өөрийн удирдлага дахь ажилчдаас шаардлагатай орцыг ав. Дээд удирдага болон ижил түвшний ажилчдын мэдээллийн хэрэгцээнд адил анхаарал хандуулах ёстой.

Зургаа. Бэрхшээл биш боломж дээр төвлөр. Мэдээж бэрхшээл буух хаяг буцах эзэнтэй байх ёстой. Гэхдээ бэрхшээлээс илүүтэйгээр боломж дээр сайн удирдагчид илүү төвлөрч ажилладаг. Бэрхшээлийг шийдэх нь үр дүн үзүүлдэггүй зөвхөн хохирлоос сэргийлдэг. Боломжийг сайтар ашигласанаар та илүү үр дүнд хүрнэ. ҮБУА-чид нь өөрчлөлтийг аюул гэхээс илүүтэйгээр боломж гэж хүлээж авдаг. Тэд байгууллагын гадаад болон дотоод орчин дахь өөрчлөлт /шинэ технологи, бүтээгдэхүүний шинэчлэлт, шинэ зах зээлийн бүтэц/-ийг системтэйгээр сайтар судлаж үзээд “Бид өрчлөлтийг боломж болгон хэрхэн байгууллагтаа эерэгээр ашиглаж чадах вэ?” гэж асуудаг. Боломжоос давсан бэрхшээл гэж байдаггүй. Гэвч удирдлагын хурал дээр боломжуудыг авч хэлэлцэж, дүн шинжилгээ хийх хүртэл бэрхшээлийн талаар авч хэлэлцдэггүй нь их хор уршигтай зүйл.

Долоо. Үр бүтээлтэй уулзалт, хурал удирдан явуул Уулзалт бүрийн зорилгыг товч, тодорхой хэл. /зарлал хүргэх, тайлан хэлэлцэж, хянах гэх мэт/ Зорилгоо биелүүлмэгц уулзалтаа дуусга. Төгсгөлд нь уулзалт, хурлын товч дүгнэлт, болон шинэ үүрэг, даалгавар түүнийг гүйцэтгэх ажилтан, хийж дуусгах хугацааг ойлгомжтой тайлбарлаж хэвш.

Найм. “Би” биш “Бид” гэж ярьж бод. Албан тушаал, эрх мэдэл нь тэднийг агуулж буй байгууллага, хамт олноос нь өгсөн итгэлээс урган бий болдог гэдгийг ҮБУА ухаарч ойлгосон байдаг. Тэд хамгийн сайн үр дүнд хүрэхийн тулд байгууллагын боломж, хэрэгцээг үргэлж өөрсдийнхөөсөө өмнө тавьдаг.


Шаардлагатай мэдлэгийг олж эзэмш..... дараа нь түүнийг үр бүтээлтэй ажил болгон хувирга.


Peter Drucker, A Harvard Business Review Article, June 2004

Дэлгэрэнгүй...

Бидэнд стратеги төлөвлөлт хэрэгтэй юу?

Байгууллага чухам хаашаа зүглэж, юу хийх гэж байгааг харуулах газрын зургыг стратеги төлөвлөлт гэж энгийнээр томъёолж болно. Танай байгууллагад тэрхүү газрын зураг тэгвэл байгаа юу?

Аливаа байгууллагын менежментийн баг, удирдагч доорх асуултад хэзээ нэгэн цагт хариулдаг. Тэгвэл та яагаад одоо анхаарал хандуулж болохгүй гэж. Доорх асуултуудыг сайтар уншаад доорх 3 хариултаас аль нэгийг нь сонгоорой. Хариулт бүрт харгалзах оноогоо тэмдэглэж нийлбэр оноогоо гаргаарай.


1 = Эргэлзээгүй тийм
2 = Магадгүй/Эргэлзээтэй
3 = Огт тийм биш, үгүй 

Асуулт

1. Байгууллагад хүрэхээр зорьж буй тодорхой хэтийн зорилго байдаг ба бүх оролцогчид хүлээн зөвшөөрч, нэгдсэн ойлголттой явдаг.
2. Байгууллагад үнэт зүйлс байдаг ба үүний талаар тогтмол хэлэлцдэг.
3. Одоогийн зорилгын тодорхойлолт /mission statement/ нь байгууллага чухам юуг хэний төлөө хийдэг, энэ нь яагаад чухал болохыг тодорхой харуулж чаддаг.
4. Өөрийн давуу, сул тал болон боломж, аюулын нь талаар гүнзгий эрэгцүүлэн боддог.
5. Байгууллага хүрэхээр зорьж буй тодорхой зорилго, зорилтуудтай. Эдгээр нь бүгд SMART.
6. Байгууллага ажлаа чухал байдлаар нь хялбархан эрэмблэж чаддаг. Юуг зайлшгүй хийх ёстой, юуг хийвэл дээр, юуг хийвэл зүгээр болохын хоорондох ялгааг хялбархан тодорхойлдог.
7. Өөрийн ажлын гүйцэтгэл, үр нөлөөг үнэлэх тодорхой бөгөөд ойлгомжтой индикатор манай байгууллагад байдаг. /KPIs/
8. Дотоод бүтэц, зохион байгуулалт хийх аргачлал нь бүтээмж, үр ашгийн хувьд оновчтой байдаг.
9. Байгууллагын хийж гүйцэтгэсэн ажлууд уялдаа холбоо, дэс дараалалын хувьд нийцдэг. Өөр өөр салбар/албадуудын ажил өөр хоорондоо сайтар нийцдэг.
10. Үйл ажиллагааны гадаад болон дотоод орчны бүхийл нөхцөл харьцангуй тогтвортой ба өнгөрсөн 1 жилд онцын өөрчлөлт гараагүй.

Оноо:__________

Нийлбэр оноо 20, түүнээс дээш байвал танай байгууллагад стратеги төлөвлөлт хэрэгтэй. 15-20 байвал танай байгууллага стратеги төлөвлөлтийн процессоос ашиг тус хүртэж магадгүй. 15-аас доош байгаа бол энд яарах шаардлага байхгүй бөгөөд та 3 жилээр стратеги төлөвлөлтөө шинэчлэх хэрэгтэй.

Бодит үйлдэлгүй алсын хараа бол сэрүүн зүүд
Алсын хараагүй үйлдэл бол хар дарсан зүүд
Алсын хараа+Үйлдэл=АМЖИЛТ! 

Дэлгэрэнгүй...

Хэн юу хэлэв

Нийтлэлүүд

CEO.MN

Зорилго
Эдийн засаг, бизнес, СЕО-г тойрсон асуудал /гадаад болон дотоод/-аар ажиглалт, судалгаа хийж олсон шинэлэг санаа, мэдлэг, мэдээлэлээ таньтай хуваалцана.
Баримтлах зарчим
- Бүгдийг бус чухлыг нь нийтлэнэ.
- Уншигчийг хүндлэх үүднээс олон баннер байршуулахгүй.
- Аливаа спонсор, хамтын ажиллагаанд нээлттэй байна.